Bruce Banner w Brand New Day: profesor, chip i nawrót

To najbardziej brzemienne w skutki pojawienie się w całym filmie i to, do którego zwiastuny przygotowały najgorzej. Spodziewaliśmy się widowiskowego epizodu; dostajemy upadek człowieka.

Oto co dokładnie Banner robi w Brand New Day, dlaczego jego inhibitor stoi w centrum fabuły i gdzie kończy film.

Banner wykładowcą: co film ustawia od pierwszej sceny

Odnajdujemy go jako wykładowcę na Empire State University. To znaczący wybór scenarzystów: najniebezpieczniejszy człowiek na planecie prowadzi zajęcia, a studenci pytają go wyłącznie o Avengers.

Detal wizualny, który ma znaczenie, jest na jego nadgarstku. Nosi małą obudowę inhibitora na prawym nadgarstku — nie rękawicę, nie implant. Dyskretne urządzenie, które sam zaprojektował.

Dlaczego potrzebuje tego urządzenia

Bo jego przemiana stała się trwała. Jego hybrydowa postać, ta, która łączyła jego inteligencję z ciałem zielonego olbrzyma, przestała się cofać. Banner nie mógł już znów stać się Bannerem.

Inhibitor znosi skutki promieniowania gamma i przywraca mu ludzki wygląd. To proteza tożsamości: bez niej nie istnieje już jako osoba.

Poza tym go zminiaturyzował. Wcześniejsza wersja była nieporęcznym urządzeniem; ta, którą nosi tutaj, mieści się na nadgarstku, co świadczy o tym, że przez ten czas dalej nad nią pracował.

Dlaczego Peter przychodzi właśnie do niego

To nie przypadek scenariusza: to jedyny człowiek na świecie, który rozwiązał ten sam problem co Peter.

Peter przechodzi zmianę swojego pajęczego DNA, nad którą przestaje panować. Przychodzi więc zapytać Bannera, czy da się stłumić potworną część materiału genetycznego — i czy technologię inhibitora dałoby się przystosować tak, żeby celowała w konkretną ekspresję genu.

Tę mutację, jej objawy i to, co uruchamia u Petera, opisujemy szczegółowo w artykule o organicznych sieciach i pajęczym DNA.

Detal, którego film nie wyjaśnia

Banner nie wie, kim jest Peter Parker. Zaklęcie z No Way Home wymazało jego tożsamość z pamięci wszystkich, także tych, którzy walczyli u jego boku.

Ich rozmowa toczy się więc między dwojgiem obcych sobie ludzi, którzy rozpoznają się wyłącznie po istocie problemu. To jedna ze scen, w których samotność postaci czuć najmocniej, choć żadna kwestia jej nie podkreśla.

Jak Banner traci kontrolę

Dalszy ciąg jest bezpośrednim skutkiem głównego wątku i Banner nie ma z tym nic wspólnego.

Jean Grey bierze go pod kontrolę

Sprawuje nad nim kontrolę telepatyczną i wykorzystuje go jak narzędzie: musi sforsować zamknięte drzwi w obiekcie Damage Control, a nic, czym dysponuje, nie jest w stanie tego zrobić.

Pod jej wpływem Banner zdejmuje, a następnie niszczy własny inhibitor. Działa najpierw w swojej opanowanej postaci, tej, która zachowuje inteligencję.

Odmowa, potem przemiana

Uwolniony spod kontroli, dostaje od Petera propozycję rozwiązania: uniwersalny chip jego pomysłu, zdolny wyhamować dowolne zdolności.

Banner odmawia. Mówi, że coś w nim jest zepsute. I przechodzi wtedy w postać, której nie oglądaliśmy od czternastu lat: Dzikiego Hulka, bez świadomości, bez Bannera.

To właśnie tę przemianę drugi zwiastun pokazywał, nie podając jej przyczyny — analizowaliśmy to wtedy w naszym rozbiorze zwiastuna, który po obejrzeniu filmu czyta się zupełnie inaczej.

Spider-Man kontra Hulk: pierwsze starcie na ekranie

Przydatne uściślenie, bo krąży w odwrotnej wersji: to nie jest ich pierwsze spotkanie — walczyli już wcześniej po tej samej stronie. To natomiast pierwszy raz, kiedy stają przeciwko sobie w filmie.

I film rozwiązuje tę kwestię realistycznie. Peter nie może założyć na niego inhibitora: skóra jest za gruba, żeby urządzenie się zakotwiczyło. Nie ma więc żadnego rozwiązania technicznego, tylko swoją sieć i zwinność.

To starcie nie jest zwycięstwem, tylko unieruchomieniem. Peter zyskuje czas, nie wygrywa walki — co jest spójne z przeciwnikiem tej kategorii.

Gdzie Banner kończy film

To część, którą widzowie zapamiętują najsłabiej, i zarazem najtrudniejsza.

Widzimy, jak odjeżdża karetką, oszołomiony, pytając, czy kogoś zranił. Nie wie, co się stało, nie wie, co zrobił — pyta.

Trafia na oddział psychiatryczny, z powodu tego, co przedstawia się jako załamanie nerwowe. Jego reputacja jest zniszczona, a posada na uczelni stracona.

Co to oznacza na przyszłość

Część obserwatorów czyta w tym wyjaśnienie jego nieobecności w najbliższych dużych produkcjach: człowiek w szpitalu, zdyskredytowany i pozbawiony inhibitora, nie jest w stanie dołączyć do drużyny.

To nie jest potwierdzone. Żadna zapowiedź studia nie łączy tych dwóch faktów — to odczytanie prasy, a nie informacja. Tę samą ostrożność stosujemy w naszej analizie roli Spider-Mana w Avengers Doomsday, gdzie brak postaci w ogłoszonej obsadzie nie oznacza jej braku w filmie.

Inhibitor, przedmiot centralny filmu

To urządzenie zasługuje na chwilę uwagi, bo łączy trzy wątki tego filmu.

Co robi technicznie

Znosi skutki promieniowania gamma w organizmie i przywraca Bannerowi ludzki wygląd oraz ludzką fizjologię. To nie jest środek uspokajający ani hamulec emocji: to ingerencja w samą ekspresję biologiczną.

I właśnie to interesuje Petera. Nie chodzi mu o uspokojenie się, chodzi mu o uciszenie części własnego materiału genetycznego — ten sam problem postawiony inaczej.

Przedmiot, który Banner zminiaturyzował sam

Wcześniejsza wersja była wyraźnie bardziej nieporęczna. Przejście do obudowy na nadgarstek zakłada lata pracy i mówi coś o postaci: Banner nie przestał się leczyć, zrobił z własnego ciała nieustanny plac budowy.

To także sprawia, że jego zniszczenie jest tak brutalne. To nie gadżet, który mu się wyrywa, to efekt wszystkiego, co zbudował, żeby pozostać sobą.

Od przedmiotu osobistego do broni

Film przekracza potem granicę, której Banner nigdy nie przekroczył: Peter projektuje wersję uniwersalną, zdolną odebrać zdolności komukolwiek.

Banner ostrzega go na gruncie moralnym — kto zdecyduje o tym, co należy usunąć — i film przyznaje mu rację. Technologia w końcu wymyka się z rąk swojego wynalazcy, a administracja używa jej do włączania i wyłączania zdolności zatrzymanej osoby.

Ten Hulk na tle komiksów

Postać przybierała w komiksach wiele form, a film czerpie z tej historii, zamiast wymyślać.

Dzika postać nie jest darmowym regresem

Przemienność świadomego Hulka i Hulka czysto instynktownego to motyw obecny od dawna. To nie jest cofnięcie narzucone przez scenariusz, to udokumentowany stan postaci, który wraca regularnie, gdy jej równowaga pęka.

Tym, co film dodaje, jest przyczyna: przemiany nie wywołuje ani złość, ani rana, lecz pozbawienie. Zabrano mu narzędzie, a reszta poszła za tym.

Motyw naukowca, który leczy sam siebie

Banner należy do rodu postaci, które próbują naprawić naukowy wypadek nauką. To także zbliża go do Doctora Octopusa i radykalnie odróżnia od złoczyńców kierowanych ambicją.

Film stawia więc Petera w tym samym rodzie, a ostrzeżenie staje się wyraźne: oto dokąd prowadzi ta droga, jeśli iść nią do końca.

Dlaczego to potraktowanie postaci dzieli widzów

Część publiczności uznała tę sekwencję za brutalną i ten zarzut zasługuje na wysłuchanie.

Zarzut: niszczy się lubianą postać

Banner przechodzi przez film jako ofiara. Jest kontrolowany, pozbawiony swojego urządzenia, przemieniony wbrew sobie, a potem hospitalizowany. Żaden z jego czynów nie jest jego własny i nie dostaje żadnego zadośćuczynienia.

W przypadku postaci, której znalezienie równowagi zajęło lata, takie cofnięcie może wydawać się darmowe.

Obrona: to jest temat filmu

Brand New Day mówi o jednej rzeczy i tylko o jednej: ile kosztuje chęć usunięcia części samego siebie. Peter buduje inhibitor, Banner nosi taki od lat, a obaj kończą w tym samym miejscu — pozbawieni go.

Film ustawia więc Bannera jako żywe ostrzeżenie — oto kim staje się ktoś, kto całe życie spędził na hamowaniu samego siebie. Bez niego ostatni gest Petera — zdjęcie własnego chipa — straciłby cały sens.

Całe rozwiązanie akcji opisujemy szczegółowo w naszej analizie zakończenia i sceny po napisach.

Pytania, które zadajemy sobie po wyjściu z kina

Jak długo trwa jego pojawienie się?

Zdecydowanie dłużej niż epizod. Jest obecny w kilku mocnych punktach rozłożonych w całym filmie — spotkanie na uczelni, przejęcie kontroli, zniszczenie inhibitora, przemiana i starcie. To nie jest mrugnięcie okiem, to pełny wątek poboczny.

Czy to ten sam aktor?

Postać potraktowano celowo bardziej potwornym rysunkiem niż w poprzednich pojawieniach, co zaskoczyło część publiczności. To wybór inscenizacyjny spójny z przemianą, którą przechodzi: im bardziej traci Bannera, tym mniej go przypomina.

Czy trzeba obejrzeć jego wcześniejsze filmy?

Nie, żeby zrozumieć; tak, żeby odczuć skalę. Film wyjaśnia w jednej kwestii, dlaczego nosi inhibitor. Ale bez znajomości drogi, którą postać przeszła, nawrót traci swój ładunek emocjonalny.

Nasz poradnik tego, co warto obejrzeć wcześniej podaje niezbędne minimum, a nasz artykuł o wejściu Spider-Mana do Avengers przypomina ich wcześniejsze spotkania.

Dlaczego nie było go w zwiastunach?

Pojawiał się, ale w kadrach, które sugerowały posiłki. Drugi zwiastun pokazywał dziką postać, nie podając jej przyczyny, co skierowało widzów ku odczytaniu w stronę widowiskowej walki zamiast osobistego upadku.

To wybór promocyjny spójny z resztą kampanii, która niedosprzedała melancholijny wymiar filmu. Część nieporozumienia po premierze bierze się właśnie stąd.

Czy da się zrozumieć tę scenę, nie znając postaci?

Tak. Film ustawia najważniejsze w dwóch kwestiach: ten człowiek się przemienia, to urządzenie mu to uniemożliwia. Widz, który poznaje postać po raz pierwszy, od razu chwyta stawkę.

Traci natomiast echo — poczucie, że postaci lata zajęło znalezienie równowagi, którą odbiera się jej w jednej scenie. To przewaga widzów z dłuższym stażem.

Czy zobaczymy jeszcze tę postać?

Nic nie zapowiedziano. Film zostawia go w stanie, który utrudnia natychmiastowy powrót, ale otwiera też oczywistą furtkę narracyjną. Uważaj na artykuły, które z przekonaniem twierdzą co innego.

Co jego obecność wnosi do filmu

Epizod ocenia się po tym, co zabiera filmowi, gdy zniknie. Tego akurat zabrać się nie da.

Uwiarygodnia problem Petera

Bez Bannera mutacja Petera pozostaje dziwactwem, które widz przyjmuje umownie. Z nim staje się udokumentowanym problemem naukowym, z precedensem, z praktykiem i z częściowym rozwiązaniem już wypróbowanym.

To znakomicie skuteczny skrót ekspozycji: film nie musi tłumaczyć, jak działa inhibitor, wystarczy mu pokazać kogoś, kto nosi taki od lat.

Dostarcza fizycznej przeszkody, której filmowi brakowało

Głównym antagonistą jest administracja: z nią nie da się walczyć gołymi rękami. Film potrzebował więc przeciwnika, którego Peter nie może pokonać, żeby przypomnieć, ile jest wart fizycznie.

Hulk pełni tę rolę, nie musząc być zły, co oszczędza filmowi dokładania kolejnego złoczyńcy do i tak już obciążonej galerii — zobacz nasz przegląd przeciwników.

Daje filmowi jego najsmutniejszą scenę

Człowiek na noszach, który pyta, czy kogoś zranił, choć przed chwilą został użyty jak narzędzie przez kogoś innego. To moment, którego nic nie każe filmowi zawrzeć, a jednak go zawiera.

Ten rejestr jest spójny z całym filmem, który krytyka przyjęła w większości dobrze, doceniając jego przyznaną melancholię.

Paralela, którą film buduje, nie mówiąc o niej

Obie postacie są ustawione lustrzanie, a każdy element jednej odpowiada elementowi drugiej.

Obaj noszą w sobie część siebie, którą uważają za zagrożenie. Obaj budują urządzenie, żeby ją powstrzymać. Obu odbiera je zewnętrzna siła, nad którą nie panują.

I dokładnie w tym punkcie ich drogi się rozchodzą. Banner, pozbawiony swojego urządzenia, załamuje się — miał tylko je, żeby wytrzymać. Peter natomiast zdejmuje swój dobrowolnie i znajduje w tym geście to, czego żaden chip mu nie dawał.

Różnica nie jest techniczna, tylko ludzka: Peter ma komu otworzyć swój umysł, a Banner jest sam. Film nigdy nie wypowiada tego zdania, ale cała jego konstrukcja to udowadnia.

Co warto zapamiętać

Banner wykłada, nosi inhibitor na nadgarstku, bo jego przemiana stała się trwała, i zostaje pozbawiony tego urządzenia przez telepatkę, która używa go jak narzędzia. Uwolniony, odmawia ponownego wyhamowania, przechodzi przemianę i kończy w szpitalu.

To nie jest epizod dla fanów. To lustro Petera: dwaj mężczyźni, którzy noszą w sobie część siebie jak zagrożenie i podejmują odwrotną decyzję. Jeden odrzuca chip i się załamuje. Drugi zdejmuje swój i wychodzi z tego.