Johnny Storm, Human Torch: najlepszy przyjaciel Spider-Mana

W świecie, w którym Peter Parker większość czasu spędza na okłamywaniu bliskich, jedna przyjaźń wymyka się tej regule: ta z chłopakiem, który zna jego twarz, jego imię i nie robi z tego afery.

To prawdopodobnie najbardziej niedoceniana relacja tej postaci. Oto jak się zbudowała, dlaczego działa i co mówi o Peterze.

Kim jest Johnny Storm

Zanim stał się przyjacielem, był przeciwieństwem.

Najmłodszy z Fantastycznej Czwórki

Johnny Storm zdobywa moce jako nastolatek, w tym samym czasie co jego siostra, jego szwagier i ich przyjaciel, podczas lotu kosmicznego, który daje początek drużynie. Potrafi stanąć w całości w płomieniach, latać i miotać ogniem.

W przeciwieństwie do Petera nigdy nie musiał niczego ukrywać. Jego tożsamość jest jawna od pierwszego dnia, rodzina zna jego moce, a świat mu klaszcze. To dokładnie to życie, którego Peter nigdy mieć nie będzie.

Chłopak, którym Peter mógłby być

Ten sam wiek, te same spektakularne moce, dwie przeciwne drogi. Johnny jest bogaty, sławny, otoczony ludźmi, beztroski. Peter jest spłukany, anonimowy, samotny i zżerany przez poczucie winy.

Ta symetria nie jest przypadkiem scenarzystów: to silnik całej tej relacji. Johnny reprezentuje to, co moce mogłyby dać Peterowi, gdyby jego życie potoczyło się inaczej.

Przyjaźń, która zaczyna się od walki

Ich pierwsze spotkania w niczym nie przypominają spotkania przyjaciół.

Rywalizacja na początku

W pierwszych latach regularnie ze sobą walczą. Nieporozumienia, prowokacje, nastoletnia duma: dwóch młodych bohaterów spędza więcej czasu na mierzeniu się ze sobą niż na współpracy.

Johnny źle znosi to, że jakiś zamaskowany nieznajomy kradnie mu show. Peter źle znosi to, że chłopak w jego wieku ma wszystko, czego jemu brakuje. To małostkowe i doskonale wiarygodne u dwóch siedemnastolatków.

Przełom

Wszystko zmienia to, że żaden z nich nie ma odpowiednika nigdzie indziej. Nikt inny w ich otoczeniu nie wie, co to znaczy mieć takie moce w tym wieku, z tą samą odpowiedzialnością i tą samą samotnością pod maską.

Rywalizacja zamienia się w zażyłość, bo opiera się na zrozumieniu, którego nikt inny nie może zaoferować. To sama definicja przyjaźni.

Co Johnny daje Peterowi

Funkcja narracyjna tej postaci jest bardzo precyzyjna i nie ma odpowiednika w otoczeniu Petera.

Jedyny, który o nic nie prosi

Ciotka May potrzebuje ochrony. Mary Jane potrzebuje wyjaśnień. Pracodawcy potrzebują zdjęć. Johnny nie potrzebuje niczego — już wszystko wie i nie jest od Petera zależny.

To jedyna postać, przed którą Peter nie ma nic do ukrycia i nic do tłumaczenia. W serii zbudowanej w całości na tajemnicy to wyjątkowa przestrzeń do oddechu.

Ten, który zmusza go do luzu

Johnny jest frywolny, impulsywny, traktuje bycie superbohaterem jak sport. Peter traktuje to jak pokutę.

Ich najlepsze sceny to te, w których Johnny wyrywa Petera z jego powagi — impreza, wyścig nad miastem, głupi żart. To rzadkie momenty, w których ta postać wygląda na dwudziestolatka.

Lustro, które nie ocenia

Wreszcie Johnny odbija Peterowi obraz tego, kim mógłby być, nie robiąc mu z tego zarzutu. Ten brak oceny odróżnia tę relację od tych, które łączą go z pozostałymi sojusznikami, których przeglądamy w tekście o najlepszych sojusznikach Spider-Mana.

Testament

To moment, w którym relacja nabiera zupełnie innego wymiaru.

Na początku lat 2010 Johnny ginie, poświęcając się. Jego testament zawiera konkretną prośbę: żeby Peter zajął jego miejsce w drużynie.

Peter się zgadza. Zakłada biały kostium i wchodzi do rodziny przyjaciela, u boku pogrążonej w żałobie siostry i dzieci, które właśnie straciły wujka. To jeden z rzadkich momentów, gdy ktoś mu coś powierza, zamiast mieć do niego pretensje.

Waga tego gestu jest ogromna dla postaci zdefiniowanej przez poczucie winy. Nikt nie prosi go o naprawienie błędu: prosi się go, żeby zajął miejsce, bo mu się ufa. Współpracę Petera z drużyną opisujemy szczegółowo w naszym artykule o Spider-Manie i Fantastycznej Czwórce.

Dwie postacie, które wszystko dzieli — i o to właśnie chodzi

Najlepsze historie z ich udziałem systematycznie wykorzystują tę samą sprężynę.

Ogień kontra pajęczyna

Nawet ich moce stoją w opozycji. Johnny niszczy, pali, oświetla — zajmuje całą przestrzeń. Peter buduje, łączy, czepia się — wykorzystuje przestrzeń, która już istnieje.

Walka między nimi nigdy nie rozkłada się tak samo dwa razy: ogień unieważnia pajęczynę, ale zwinność unieważnia czystą siłę. To scenariuszowo wygodny pojedynek i właśnie dlatego autorzy wracają do niego tak często.

Sława kontra anonimowość

Johnny rozdaje autografy. Petera prasa nazywa zagrożeniem publicznym. Ta asymetria jest źródłem nieustannej komedii — i od czasu do czasu prawdziwej goryczy.

To także sprawia, że ich przyjaźń jest wiarygodna: nie opiera się na wspólnej sytuacji, tylko na tym, co zostaje, gdy tę sytuację się odejmie.

Beztroska kontra odpowiedzialność

Sedno sprawy. Johnny działa, nie myśląc o konsekwencjach; Peter myśli wyłącznie o nich. Każdy potrzebuje dawki tego drugiego i żaden się do tego nie przyzna.

To dynamika, którą wprost naświetla formuła założycielska tej postaci — zobacz „z wielką mocą wiąże się wielka odpowiedzialność”.

Moce Human Torcha

Dla tych, którzy dopiero poznają tę postać, kilka punktów odniesienia: co potrafi — i co to oznacza w starciu ze Spider-Manem.

Stanięcie w płomieniach

Johnny potrafi objąć płomieniami całe ciało, nie parząc się, i utrzymać ten stan tak długo, jak pozwalają mu na to rezerwy. W tej formie staje się praktycznie nieuchwytny w walce wręcz.

To właśnie sprawia, że starcie z Peterem jest na papierze tak niezrównoważone: pajęczyna wystrzelona w płonący cel spala się, zanim go dosięgnie.

Lot

Lata z dużą prędkością, co daje mu swobodę ruchu, której Peter nie ma. Spider-Man potrzebuje punktów zaczepienia; Johnny nie potrzebuje niczego.

W środku miasta różnica mocno się kurczy: Peter zna teren, wykorzystuje elewacje i martwe pola, a zamknięte otoczenie neutralizuje przewagę w powietrzu.

Ciepło i nova

Miota strumienie ognia, kształtuje płomień na odległość i potrafi uwolnić potężne wyładowanie termiczne — zdolność, po którą sięga rzadko, bo całkowicie go wyczerpuje i naraża wszystko dookoła.

Ta powściągliwość to punkt wspólny z Peterem i prawdopodobnie właśnie ona zbliża ich najbardziej: dwóch chłopaków zdolnych narobić ogromnych szkód, którzy cały czas spędzają na tym, żeby ich nie robić.

Jego ograniczenia

Wyczerpuje się, jest wrażliwy na wodę i środki gaśnicze i nie potrafi się zapalić w przestrzeni bez tlenu. To bardzo konkretne słabości, tego samego rzędu co te, które w przypadku Spider-Mana opisujemy w tekście o słabościach Spider-Mana.

Momenty, które definiują tę relację

Kilka scen wraca systematycznie, gdy mówi się o tej przyjaźni, i każda z nich opowiada inny etap.

Pierwsza bijatyka

Dwóch nastolatków bijących się o coś, co mogliby załatwić dwoma zdaniami. To śmieszne, dokładnie na ich wiek, i ustawia początkowy układ sił: żaden nie chce ustąpić przed drugim.

Nieudany ślub

Johnny ma chaotyczne życie uczuciowe, a Peter regularnie się w nie wplątuje — często jako ten, który musi pozbierać kawałki. To zwykłe odwrócenie ról: ten jeden raz to Peter ma stabilne życie.

Noce na dachach

Najlepsze sceny tej relacji to nie walki. To dwóch chłopaków siedzących wysoko nad Nowym Jorkiem, jeden bez maski, drugi bez płomieni, rozmawiających o zwyczajnych rzeczach.

To tam postać Petera oddycha, i praktycznie nie ma w tej serii innego miejsca, gdzie to się dzieje.

List

I wreszcie testament, który wszystko domyka. Beztroski chłopak, który w chwili śmierci znajduje czas, żeby wskazać przyjaciela na swoje miejsce przy rodzinie. Cała przyjaźń mieści się w tym jednym geście.

Dlaczego ta przyjaźń jest tak mało znana w Polsce

Polski czytelnik może śledzić filmy o Spider-Manie od 2002 roku i ani razu nie natknąć się na Johnny'ego Storma — i to nie przypadek.

Kwestia praw

Fantastyczna Czwórka i Spider-Man przez długi czas byli eksploatowani w kinie przez różne studia, co przez dwie dekady uniemożliwiało jakiekolwiek wspólne pojawienie się.

Efekt: relacja centralna w komiksach pozostała całkowicie niewidoczna dla publiczności, która poznaje tę postać przez filmy — czyli dla ogromnej większości.

Przyjaźń bez konfliktu

Drugi powód jest strukturalny. Relacje, które zapadają w pamięć, to te, które kończą się źle: Harry Osborn zostaje wrogiem, Gwen Stacy ginie, wujek Ben ginie. Johnny po prostu pozostaje przyjacielem — a relacja, która działa, rzadko trafia na pierwsze strony.

A to właśnie czyni ją cenną w ekonomii tej postaci. Bez niej Peter nie miałby ani jednej spokojnej relacji, co widać w panoramie wszystkich postaci z jego uniwersum.

Postać trudna do streszczenia

Johnny cierpi wreszcie na opinię powierzchownego rozrabiaki, która nie oddaje sprawiedliwości jego roli. Z daleka to komik od zadań specjalnych; z bliska to jedyny punkt równowagi bohatera, który żadnego innego nie ma.

Gdzie zobaczyć ich razem

Kilka punktów odniesienia dla tych, którzy chcą pogłębić temat.

Pierwsze lata publikacji zawierają większość początkowej rywalizacji: dwóch młodych bohaterów regularnie się tam mija, często z niewłaściwych powodów.

Miniseria z lat dwutysięcznych jest w całości poświęcona tej przyjaźni i śledzi ich spotkania epoka po epoce. To najlepszy punkt wejścia, żeby zrozumieć tę relację bez czytania trzydziestu lat publikacji.

I wreszcie łuk testamentu oraz okres po nim, w którym Peter nosi kostium drużyny. Nasz przewodnik po komiksach na dobry start umiejscawia te okresy w całości, a nasze opracowanie o wielkich łukach fabularnych podaje pełną chronologię.

Co ta relacja mówi o Spider-Manie

Pozornie drugoplanowa przyjaźń, która jednak naświetla głównego bohatera lepiej niż niejedno starcie.

Peter Parker jest zbudowany na długu. Jest coś winien ciotce, pamięci wujka, miastu, ludziom, których nie uratował. Każda z jego relacji zawiera element zobowiązania.

Z Johnnym nie ma żadnego. Nie musi go chronić — Johnny jest równie potężny jak on. Nie musi go okłamywać — Johnny wie. Nie musi go ratować — Johnny radzi sobie sam. To jedyna więź w tej opowieści, która nic Petera nie kosztuje.

I właśnie to czyni testament tak mocnym. Jedyna postać, która nigdy o nic go nie poprosiła, w końcu prosi go o jedyną rzecz, która się liczy: żeby zajął jej miejsce przy rodzinie. Przyjaźń całkowicie bezinteresowna, która kończy się największym możliwym dowodem zaufania.

Niewiele relacji z katalogu Marvela jest tak dobrze zbudowanych, a w Polsce prawie nikt jej nie zna.

Pytania, które się pojawiają

Czy Johnny Storm zna tożsamość Petera?

Tak, od dawna, i to jest kluczowe. Należy do bardzo wąskiego kręgu tych, przed którymi Peter nie musi grać roli.

Czy naprawdę jest najlepszym przyjacielem Petera?

W komiksach to jedna z dwóch, trzech relacji noszących ten tytuł, obok Harry'ego Osborna — ale w przeciwnym rejestrze. Przyjaźń z Harrym jest tragiczna i zatruta; ta z Johnnym lekka i trwała. Zobacz Harry Osborn — przyjaciel, rywal czy wróg.

Czy pojawiają się razem w kinie?

Nie w filmach o Spider-Manie, które powstały do dziś: obie franczyzy przez długi czas należały do różnych studiów. Ich relacja na razie istnieje wyłącznie w komiksach i animacji.

Czy Johnny wrócił po swojej śmierci?

Tak, jak większość ważnych postaci Marvela. Sens tego epizodu nie leży w samej śmierci, tylko w tym, co ona ujawnia: że pisząc ostatnią wolę, pomyślał o Peterze.

Czy byli już współlokatorami?

Tak, kilka razy w komiksach, a te okresy dają kilka najlepszych scen komediowych w serii: sławny miliarder i spłukany fotograf dzielący mieszkanie, ze wszystkimi tarciami, które z tego wynikają.

Czy Johnny pojawia się w grach o Spider-Manie?

Ostatnie gry skupiają się na własnym uniwersum tej postaci i na jej nowojorskich przeciwnikach. Human Torch nie odgrywa tam żadnej roli, z tych samych powodów prawnych, które usunęły go z filmów.

Kto wygrywa, Human Torch czy Spider-Man?

Wynik zależy całkowicie od terenu. W otwartej przestrzeni Johnny dominuje zdecydowanie: lata, a Peter nie może go dosięgnąć. W zamkniętym środowisku miejskim przewaga się odwraca. Nasze artykuły o jego najsłynniejszych starciach stosują tę samą logikę.

Co warto zapamiętać

Johnny Storm jest dokładnym przeciwieństwem Petera Parkera: sławny tam, gdzie tamten jest anonimowy, beztroski tam, gdzie tamten jest przygnieciony, otoczony ludźmi tam, gdzie tamten jest sam. Właśnie dlatego ta przyjaźń działa.

I to jedyna relacja w serii, w której Peter nie ma nic do ukrycia, nic do naprawienia i nic do udowodnienia. W życiu zbudowanym w całości na tajemnicy i długu to jedyne miejsce, gdzie może odetchnąć.

Jeśli znasz tę postać wyłącznie z filmów, to prawdopodobnie największy martwy punkt twojej lektury — i najłatwiejszy do nadrobienia.